Instytut Sobieskiego prezentuje najnowszy raport pt. „Stołeczne – metropolitalne – województwo warszawskie? Wzorce europejskie a polska przestrzeń, kierunki zmian”, autorstwa dra Łukasza Zaborowskiego, eksperta Instytutu Sobieskiego ds. rozwoju regionalnego i transportu. To kompleksowa analiza pozycji Warszawy jako miasta stołecznego. Zawiera także porównanie 22 państw europejskich pod kątem miejsca stołecznego regionu administracyjnego w ustroju terytorialnym.
AD. 1
Rozdział pierwszy zawiera porównanie europejskich regionów stołecznych, ich miejsc w ustrojach terytorialnych państw. Na jego początku podano klucz doboru stawki, 22 krajów, przedstawiając je pod względem liczby mieszkańców i rozległości terytorium. Następnie porównano ośrodki stołeczne, przyjmując liczbę ludności w funkcjonalnym obszarze miejskim jako miarę. Za wymiar proporcjonalnego znaczenia aglomeracji stołecznej w danym kraju uznano udział jej systemu miejskiego w ogólnej liczbie ludności. Wskazano też typowe maksymalne zasięgi terytorialne systemów miejskich.
AD. 2
Kolejny rozdział poświęcony jest pogłębionej analizie przypadku województwa mazowieckiego. Rozpoczyna go krótki rys historyczny, omawiający pojęcie staropolskiego Mazowsza i ewolucję jego terytorium w kolejnych okresach. Przedstawiono w nim zakresy terytorialne regionów administracyjnych mających siedzibę w Warszawie i sąsiednich ośrodkach znajdujących się w granicach obecnego województwa mazowieckiego. Szerszą analizę tej współczesnej jednostki zawiera kolejny ustęp. Zestawiono w nim województwo z innymi jednostkami szczebla regionalnego; zwrócono uwagę na jego proporcje i przebieg granic w stosunku do województw sąsiednich.
AD. 3
Trzeci rozdział dotyczy koncepcji zmiany układu województw w otoczeniu aglomeracji stołecznej. Rozpoczyna go przegląd propozycji w tym zakresie, które pojawiły się w obiegu naukowym od czasu ostatniej reformy. Wskazano postulaty powtarzające się w opiniach ekspertów.
Czy Warszawa potrzebuje własnego, mniejszego województwa?
Wydzielenie mniejszego województwa warszawskiego pozwoliłoby skuteczniej zarządzać sprawami specyficznymi dla obszaru metropolitalnego, a zarazem uwolnić Warszawę od zadań regionalnych, które lepiej obsłużą ośrodki takie jak Płock czy Siedlce.
